Van uitval naar veerkracht: de kracht van Generatie Z in de publieke sector

Jonge krachten zijn hard nodig in de publieke sector; ze brengen energie, frisse ideeën en een blik van buitenaf. Ze bewegen moeiteloos langs vastgeroeste systemen, maken complexe onderwerpen toegankelijk en weten zelfs stoffige thema’s weer interessant te maken, bijvoorbeeld met behulp van sociale media. Toch brengt deze generatie ook uitdagingen mee. Prestatiedruk, stress, angst en eenzaamheid zijn woorden die steeds vaker met Gen-Z worden geassocieerd. Voor een generatie die altijd ‘aan’ lijkt te staan, voelt de druk met momenten zwaar.

De grote hamvraag is: wat is ervoor nodig om deze twee werelden met elkaar te verzoenen? Hoe creëren we een publieke sector waar talent kan bloeien zonder dat de druk hierbij overschaduwt? En hoe kunnen we de energie van deze jonge generatie optimaal inzetten, juist wanneer verbinding soms ver te zoeken is en polarisatie lijkt te groeien?

Jonge honden bruisen van de energie, creativiteit en vernieuwing. Ze denken buiten de gebaande paden en dagen vastgeroeste systemen uit met een kritische blik. Juist in de publieke sector -waar structuren soms stroperig zijn en besluitvorming complex- zijn jongvolwassenen een belangrijke bron van innovatie.

En toch worstelt de publieke sector met afnemend vertrouwen en interesse van jong talent door gebrek aan verbinding, leiderschap en ontwikkelingsmogelijkheden. Volgens onderzoek van het CBS (2023) veranderd maar liefst 60% van de jongvolwassenen binnen twee jaar van baan. Dit leidt tot hoge wervings- en onboardingskosten, verlies van kennis en expertise én een gebrek aan continuïteit in teams.

Tegelijkertijd zien we dat thema’s zoals angst, depressie, stress en eenzaamheid een steeds grotere grip krijgen op (jong)volwassenen. De cijfers uit het onderzoek van TNO (2022) liegen er niet om: 1 op de 4 jongvolwassenen ervaart burn-out gerelateerde klachten. Dit verlaagt niet alleen de productiviteit, maar brengt ook enorme kosten met zich mee: een uitvaller door psychisch verzuim kost een organisatie gemiddeld 60.000 euro (TNO, 2020).

De uitdaging
De nieuwe generatie op de werkvloer –ook wel Generatie Z/GEN-Z genoemd- groeit op in een wereld vol beweging: klimaatverandering, digitalisering, prestatiedruk. Het is allemaal onderdeel van hun dagelijks decor.

In de publieke sector komt daar nog een extra laag bij: trage processen, politieke gevoeligheden en een hiërarchische cultuur kunnen botsen met de behoefte aan autonomie en impact. De spanning tussen idealisme en systeemrealiteit kan heel erg groot zijn.

De kans
Tegelijkertijd is deze generatie opener dan ooit over mentale gezondheid. Ze herkennen stress, burn-out en overprikkeling sneller, en durven dit ook te benoemen. Dat is een grote kracht, omdat problemen eerder zichtbaar worden en sneller kunnen worden aangepakt. Maar die openheid vraagt ook iets van organisaties: een cultuur met leiders die kwetsbaarheid zien als professioneel bewustzijn, en een werkklimaat waarin het gesprek over mentale veerkracht vanzelfsprekend is. Als organisaties dat bieden, worden teams sterker, hechter en zijn ze beter in staat om duurzaam te presteren.

Wat helpt?
In een duurzame aanpak is het van belang om geen pleisters te blijven plakken op bestaande en nieuwe problemen, maar om juist de kern van het probleem aan te pakken. Het vergroten van mentale weerbaarheid vraagt niet om nóg een timemanagement training, maar om een fundamentele verschuiving in hoe we met elkaar werken.

‘En wat werkt dan wel?’:

• Goed mentorschap. Creëer een veilige plek waar jong talent vragen kan stellen, twijfels kan delen en met ervaren collega’s kan sparren.
• Open gesprekken. Maak mentale gezondheid en weerbaarheid bespreekbaar, zonder oordeel of stigma.
• Flexibiliteit. Geef de nieuwe generatie ruimte en vertrouwen om te experimenteren met werkvormen, werktijden en leerstijlen.
• Veerkrachtig leiderschap. Kies voor leiders die kwetsbaarheid niet zien als zwakte, maar als kracht.

• Integreer mentale veerkracht in het opleidingsprogramma. Bijvoorbeeld via Hoofdzaken: een programma dat jonge professionals concrete tools biedt om stress, verwachtingen en bureaucratie de baas te blijven.

Hoofdzaken: investeren in zelfleiderschap en veerkracht

Hoofdzaken, een programma ontwikkeld door Jonge Honden, helpt organisaties om jong talent te behouden, mentale uitdagingen bespreekbaar te maken en persoonlijk leiderschap te vergroten.

Het programma bestaat uit vier unieke trainingen en biedt een holistische kijk op persoonlijk leiderschap, met aandacht voor zachte competenties zoals veerkracht, zelfbewustzijn, persoonlijk leiderschap en emotionele intelligentie.

Waar veel programma’s blijven steken in theorie, biedt Hoofdzaken concrete, direct toepasbare tools voor herkenbare situaties op de werkvloer. De trainingen zijn specifiek ontwikkeld voor jongvolwassenen in de publieke sector, die dagelijks de balans proberen te vinden tussen idealen, deadlines en ambities.

Jonge Honden heeft Hoofdzaken zelf opgenomen in haar opleidingsprogramma. Het resultaat? Minder uitval, meer verbinding, en een organisatiecultuur waarin mensen het gevoel hebben dat ze helemaal zichzelf mogen zijn.

Wil je weten hoe Hoofdzaken jouw organisatie kan helpen om jong talent te versterken en mentaal weerbaar te maken?

Lees hier meer over het programma Hoofdzaken of neem contact op en ontdek wat een holistische aanpak kan betekenen voor jouw team.